Phần 3
Chính phủ và luật pháp
Hiến pháp, quốc hội, tòa án, các cấp chính quyền
Ý chính
- Úc là nước quân chủ lập hiến và dân chủ nghị viện.
- Chỉ người dân mới thay đổi được Hiến pháp, qua trưng cầu dân ý với đa số kép.
- Quyền lực chia làm ba để không ai nắm toàn bộ.
- Tòa án và cảnh sát độc lập với chính phủ. Không biết luật không phải là lý do bào chữa.
Ba nhánh quyền lực, một Hiến pháp
Quốc hội
Làm ra và thay đổi luật. Thành viên do dân bầu.
Chia quyền lực như vậy giúp không một người hay một nhóm nào nắm toàn bộ quyền lực.
Ai là ai
Vua của Úc, Đức Vua Charles III. Không tham gia điều hành hằng ngày.
Đại diện Nhà Vua tại Úc. Phê chuẩn luật, là Tổng tư lệnh, giữ trung lập.
Đại diện Nhà Vua ở mỗi tiểu bang. Lãnh thổ Bắc Úc có Quan Hành chính (Administrator).
Người đứng đầu Chính phủ Úc: lãnh đạo đảng hoặc liên minh chiếm đa số ở Hạ viện.
Người đứng đầu chính quyền tiểu bang / lãnh thổ.
Người đứng đầu chính quyền địa phương. Ủy viên hội đồng là thành viên được bầu.
Quốc hội Úc
76 thượng nghị sĩ. Mỗi tiểu bang bầu 12, bất kể diện tích hay dân số. Lãnh thổ Thủ đô Úc và Lãnh thổ Bắc Úc mỗi nơi bầu 2.
Hạ viện có hơn 150 thành viên. Số thành viên của mỗi tiểu bang tùy vào dân số. Đảng hoặc liên minh chiếm đa số ở Hạ viện sẽ lập chính phủ, và lãnh đạo của họ trở thành Thủ tướng.
Một dự luật trở thành luật như thế nào
- Đề xuất dự luật
- Hạ viện
- Thượng viện
- Phê chuẩn Hoàng gia
- Trở thành luật
A Bill is proposedĐề xuất dự luật
Một nghị sĩ đề xuất luật mới hoặc sửa luật. Đề xuất này gọi là dự luật (Bill).
Cấp chính quyền nào?
Mỗi cấp thường cung cấp những dịch vụ khác nhau. Hãy chọn cấp chịu trách nhiệm.
Sửa Hiến pháp: đa số kép
Kéo thanh trượt và chạm vào các tiểu bang. Thay đổi chỉ được thông qua khi cả hai điều kiện đều xanh.
- Đa số cử tri trên toàn quốc
- Đa số cử tri ở đa số tiểu bang (3/6, cần 4)
Trong cuộc trưng cầu dân ý năm 1967, hơn 90 phần trăm bỏ phiếu Đồng ý để tính người Thổ dân vào điều tra dân số.